Nếu như lăng Khải Định mang nét đẹp ngông nghênh của lối kiến trúc cổ xưa và bố cục kiêu xa. Thì lăng Tự Đức lại đẹp một cách rất nên thơ với vẻ đẹp nhã nhặn của lối kiến trúc nho giáo. Mang đậm tâm hồn văn thơ thi sĩ của vua Tự Đức.

Lăng Tự Đức Huế – Công trình kiến trúc đỉnh cao thời nhà Nguyễn – Ảnh: Internet

Tìm hiểu về lăng Tự Đức Huế

Lăng Tự Đức thường được gọi là Khiêm Lăng. Đây chính là 1 trong những di tích lịch sử thuộc quần thể di tích cố đô Huế và đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào ngày 11/12/1993. Lăng Tự Đức chính là nơi chôn cất vị hoàng đế thứ 4 của triều đại nhà Nguyễn đó chính là vua Tự Đức hay còn gọi là Nguyễn Phúc Hồng Nhậm. Ông thống trị được 36 năm từ năm 1847-1883. Và đây cũng là 1 trong những vị vua giữ ngôi vị ngôi lâu nhất dưới triều đại nhà Nguyễn.

Lý do xây lăng Tự Đức

Theo sử sách ghi chép lại, vào thời nhà Nguyễn, luật thế tập của chế độ phong kiến, con trai đầu tiên của vua Thiệu Trị chính là Hồng Bảo mới là người nối ngôi.

Thế nhưng, do tài năng và trí tuệ kém, cộng tính khí kiêu ngạo nên đã vị vua cha thế truất khỏi ngôi Tiềm để và Hồng Nhậm là con trai thứ 2 của nhà vua đã lên ngai vàng và tự xưng là Tự Đức.

Tìm hiểu lý do xây lăng Tự Đức – Ảnh: Internet

Có thể nói rằng, vua Tự Đức là ông vua thống trị lâu nhất trong số 13 vua nhà Nguyễn. Đây là vị vua thương yêu dân, yêu nước và cũng là 1 nhà thơ hiền lành nhưng lại có thể chất yếu đuối và bi quan.

Trong bối cảnh xã hội thời bấy giờ khó khăn, anh em lại tranh giành ngôi báu. Vì bản thân Tự Đức có sức khỏe yếu kém nên vua Tự Đức đã cho xây dựng khu lăng tẩm trở thành hành cung thứ 2 để tiêu sầu và phòng lúc ra đi bất chợt.

Khi vừa xây lăng thì có tên gọi là Vạn Niên Cơ, sau khởi nghĩa Chày Vôi vua Tự Đức đã đổi tên thành Khiêm Cung. Và sau khi vua mất thì gọi là Khiêm Lăng.

Quá trình xây lăng Tự Đức

Lăng Tự Đức chính là 1 quần thể kiến trúc cổ xưa với tọa lạc trong 1 thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân, tổng Cư Chánh cũ nay chính là thôn Thượng Ba, phường Thủy Xuân, thành phố Huế.

Quá trình xây lăng Tự Đức – Ảnh: Internet

  • Năm 1864, Lăng Tự Đức được khởi công xây dựng với 5 vạn binh lính tham gia.
  • Năm Tự Đức thứ 19 (1866), do công cuộc xây dựng Vạn Niên Cơ quá cực khổ, một lực lượng quân sĩ và dân phu xây lăng đã đứng lên khởi nghĩa. Mặc dù cuộc khởi nghĩa bị đàn áp nhưng do sự việc này, vua phải đổi tên Vạn Niên Cơ thành Khiêm Cung và viết bài biểu trần tình để tạ tội.
  • Năm 1873, Khiêm Cung mới được hoàn thành.

Vị trí của lăng Tự Đức

Lăng Tự Đức có tọa lạc ở xã Thủy Biểu, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lăng đã được xây dựng ở mảnh đất rất thanh bình, trong một thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân Thượng, tổng Cư Chánh bên phải đồi Vọng Cảnh thơ mộng.

Giá trị nghệ thuật của lăng Tự Đức

Với những đường kiến trúc thanh thoát, uyển chuyển của Lăng Tự Đức đã tạo lên một bức tranh sơn thủy tuyệt mĩ. Và lăng Tự Đức đã được liệt vào một trong những công trình kiến trúc đẹp nhất thế kỉ XIX.

Đường tới lăng Tự Đức

Đường tới lăng Tự Đức – Ảnh: Internet

Lăng Tự Đức cách thành phố Huế 6km theo hướng Tây Nam. Nếu du khách đi bằng xe máy hay ô tô tự lái có thể di chuyển theo hướng Nam trên đường Hoài Thanh, sau đó rẽ phải vào đường Nguyễn Trung Ngạn. Chạy thêm 160m nữa thì du khách rẽ trái vào đường Huyền Trần Công Chúa.

Từ đường Huyền Trân Công Chúa, du khách chạy thẳng thêm 700m rồi rẽ trái vào đường Đoàn Nhữ Hải. Chạy thêm 450m nữa, du khách sẽ tới được lăng Tự Đức – Khiêm Lăng ở phường Thủy Xuân, thành phố Huế.

Khám phá quy mô và kiến trúc lăng Tự Đức

Quy mô lăng Tự Đức

Lăng Vua Tự Đức sở hữu diện tích rộng gần 12 hecta, gấp 10 lần so với lăng của Vua Gia Long. Bố cục của lăng bao gồm tẩm điện và lăng mộ với khoảng 50 công trình kiến trúc lớn nhỏ được xây dựng trong khu vực của lăng. Tất cả các công trình này đều thuộc trong tổng thể lăng Tự Đức đều đi kèm với từ “Khiêm”.

Kiến trúc cổ xưa của lăng Tự Đức

Lăng Tự Đức được xét  là một trong những công trình kiến trúc đẹp nhất thuộc quần thể kiến trúc lăng mộ và cung điện của nhà vua triều đình Nguyễn tại cố đô Huế. Theo vết nhuốm thời gian, nhiều công trình kiến trúc nơi đây đã trở nên hoang tàn, đường nét kiến trúc phai mờ nhưng vẫn sở hữu kiến trúc mang nét vương giả, không lẫn vào đâu được.

Khiêm Cung Môn

Khiêm Cung Môn – Ảnh: Internet

Khiêm Cung Môn chính là một trong những công trình kiến trúc được xây hai tầng dạng vọng lâu dành cho vua nghỉ ngơi mỗi khi đến đây. Chính giữa là điện Hòa Khiêm ngày nay là nơi dùng để thờ vua và hoàng hậu.

Điện Lương Khiêm

Điện Lương Khiêm – Ảnh: Internet

Điện Lương Khiêm thì nằm ở phía sau điện Hòa Khiêm thuộc Khiêm Cung Môn. Xưa kia nơi đây vốn là chốn nghỉ ngơi của nhà vua. Nhưng sau đó, nơi này được dùng là nơi để thờ tự những vong linh bà Từ Dũ mẹ của vua Tự Đức. Bên phải điện chính là Ôn Khiêm Đường cũng là nơi cất đồ ngự dụng.

Nhà hát Minh Khiêm

Nhà hát Minh Khiêm – Ảnh: Internet

Nằm ở phía bên trái của điện Lương Khiêm chính là nơi nhà vua xem hát. Nhà hát này là một trong những nhà hát cổ nhất Việt Nam hiện nay. Hầu hết những vách tường hay cột trống đỡ đều được chạm khắc cầu kỳ, tỉ mỉ với hoa văn nổi bật. Thời nay bạn thường thấy nét xưa qua hình ảnh những bộ trường kỷ gỗ đẹp đấy nhé.

Đảo Tịnh Khiêm

Đảo Tịnh Khiêm – Ảnh: Internet

Đảo Tịnh Khiêm chính là mảnh đất dùng để trồng hoa và nuôi thú. Đây là nơi mà nhà vua thường hay ghé đến để thưởng lãm hoa cảnh, ngâm thơ, đọc sách và có 3 cây cầu bắt nối đến đồi thông.

Khu lăng mộ

Khu lăng mộ ngay sau khu tẩm điện. Đầu tiên chính là Bái Đình với 2 hàng tượng quan viên văn võ để hầu hạ vua bên kia thế giới. Sau Bái Đình chính là Bi Đình trong đó có tấm bia bằng đá Thanh Hóa nặng đến 20 tấn có khắc bài “Khiêm Cung Ký” do vua soạn chiếu.

Bi Đình – Ảnh: Internet

Trên ngọn đồi nằm bia kia hồ bán nguyệt Tiểu Khiêm Trì chính là Bửu Thành được xây bằng những dòng vật liệu gạch và chính giữa có ngôi mộ của vua Tự Đức được xây trên 3 tầng đá thanh.

Bổi Lăng – Ảnh: Internet

Một khu vực đặc biệt thuộc trong quần thể lăng tẩm vua Tự Đức này mà ít người biết đến gọi là Bổi Lăng nơi yên nghỉ của vua Kiến Phúc vị vua thứ 7 của triều Nguyễn. Hiện lăng Tự Đức thu hút rất đông đảo khách du lịch nhờ vẻ đẹp thần tiên, ru lòng người về cõi thiên thai.

Chùm ảnh kiến trúc lăng Tự Đức

Để giúp độc giả có cái nhìn tổng quan, bao quát về công trình kiến trúc lăng tẩm thời nhà Nguyễn thì đồ gỗ đẹp Dotinh.com xin chia sẻ với độc giả toàn bộ chùm ảnh Lăng Tự Đức Huế – tuyệt tác kiến trúc cung đình nhà Nguyễn hoa mỹ.

Lăng Tự Đức Huế thuộc một thung lũng hẹp thuộc phường Thủy Xuân, thành phố Huế – Ảnh: Internet

Đây là một quần thể kiến trúc gồm gần 50 công trình, hầu hết các công trình đều có chữ Khiêm trong tên gọi. Từ cửa Vụ Khiêm, một con đường lát gạch chạy men theo hồ Lưu Khiêm dẫn vào trong khu lăng – Ảnh: Internet

Hồ Lưu Khiêm là hồ đẹp nhất nhì kinh thành Huế – Ảnh: Internet

Khu tẩm điện nằm ở phía Tây của hồ Lưu Khiêm, và được bắt đầu bằng Khiêm Cung Môn – Ảnh: Internet

Khiêm Cung Môn nằm thẳng hàng với Dũ Khiêm Tạ phía dưới theo trục chính của khu tẩm điện – Ảnh: Internet

Trung tâm của khu tẩm điện chính là điện Hòa Khiêm – Ảnh: Internet

Điện Hòa Khiêm trở thành là nơi thờ cúng bài vị của vua và Hoàng hậu khi vua băng hà – Ảnh: Internet

Sau điện Hòa Khiêm là điện Lương Khiêm – Ảnh: Internet

Bên phải điện Lương Khiêm là Ôn Khiêm Đường – nơi cất đồ ngự dụng – Ảnh: Internet

Nhà hát Minh Khiêm, nhà hát cổ nhất Việt Nam – Ảnh: Internet

Có một hành lang từ Ôn Khiêm Đường dẫn ra Trì Khiêm Viện và Y Khiêm – Ảnh: Internet

Các công trình này ngày nay chỉ còn là phế tích – Ảnh: Internet

Từ tẩm điện, chính là con đường quanh co dẫn đến khu lăng mộ – Ảnh: Internet

Công trình đầu tiên nơi đây là sân Bái Đình – Ảnh: Internet

Hai bên sân Bái Đình có hai hàng tượng quan viên văn võ và tượng voi, ngựa – Ảnh: Internet

Cuối sân là là Bi Đình (nhà bia) – Ảnh: Internet

Tấm bia bằng đá Thanh Hóa nặng 20 tấn có khắc bài “Khiêm Cung Ký” do chính Tự Đức soạn – Ảnh: Internet

Hai bên Bi Đình chính là tấm bia là hai trụ biểu sừng sững, tượng trưng cho hai ngọn đuốc tỏa sáng – Ảnh: Internet

Sau Bi Đình là hồ Tiểu Khiêm hình trăng non – Ảnh: Internet

Sau hồ Tiểu Khiêm là Bửu Thành, bức tường thành bao quanh mộ vua – Ảnh: Internet

Mặt trước chính là Bửu Thành với cánh cổng hai tầng mái, được khảm sứ khá cầu kỳ – Ảnh: Internet

Sau cánh cổng là bình phong và vòng thành thứ hai bao quanh mộ phần – Ảnh: Internet

Mộ vua được xây bằng đá, có hình dáng như một ngôi nhà (thạch thất) – Ảnh: Internet

Nằm ở phía Bắc của lăng mộ vua là khu lăng mộ Lệ Thiên Hoàng Hậu (Vũ Thị Duyên, 1828 – 1903) – vợ cả vua Tự Đức, được gọi là lăng Khiêm Thọ – Ảnh: Internet

Mộ phần của Lệ Thiên Hoàng Hậu xây bằng đá, kiểu dáng tương tự mộ vua – Ảnh: Internet

Từ mộ Lệ Thiên Hoàng Hậu đi tiếp về phía Đông sẽ đến Bổi Lăng – lăng mộ vua Kiến Phúc – Ảnh: Internet

Mỗi công trình kiến trúc trong lăng Tự Ðức đều mang một đường nét khác nhau về nghệ thuật tạo hình: không trùng lặp và rất sinh động – Ảnh: Internet

Cách phân bố các khu vực và bố cục các công trình kiến trúc trong từng khu vực ở lăng Tự Ðức đã phá bỏ hệ thông lệ giữ gìn sự đối xứng từng cổ điển ở một số lăng khác – Ảnh: Internet

Toàn cảnh lăng Tự Đức như một công viên rộng lớn. Ở đó quanh năm có suối chảy, thông reo, muôn chim ca hát. Có thể coi đây là một kiệt tác về nghệ thuật xây dựng lăng tẩm thời Nguyễn – Ảnh: Internet

Ẩn sau những đường nét kiến trúc hoa mỹ, lịch sử xây dựng lăng gắn liền với một bi kịch trong sự nghiệp của vua Tự Đức – Ảnh: Internet

Lăng được khởi công năm 1864 với 5 vạn nhân công – Ảnh: Internet

Lúc đầu lăng có tên Vạn Niên Cơ – Ảnh: Internet

Sau đó Vạn Niên Cơ đổi thành Khiêm Cung – Ảnh: Internet

Hoa tiết hoa văn độc đáo, đậm chất xưa cũ – Ảnh: Internet

Lăng Tự Đức Huế góp phần làm nên diện mạo đặc sắc của quần thể di tích Cố đô Huế, Di sản thế giới được UNESCO công nhận – Ảnh: Internet

Lăng Tự Đức chính là 1 trong những lăng tẩm của nhà Nguyễn thể hiện được sự rõ nét của con người với sự uy nghiêm, uy quyền nhưng lại không kém phần nhẹ nhàng, thanh thoát mang đậm chất thơ, nghệ sĩ. Với những đầm sen xanh tốt, hay những cây cầu nhỏ bắc qua hồ, với những khu miếu mạo nghi ngút khói hương….đã tạo nên sức hút kỳ vĩ, tôn lên vẻ đẹp kiến trúc lăng tẩm đẹp tại kinh thành Huế.

Và nếu yêu thích chuyên mục kiến trúc triều đình nhà Nguyễn thì nhớ đồng hành cùng đồ gỗ Dotinh.com và được thường xuyên cập nhật đồng hồ quả lắc nhé.

Dotinh.com – Nguồn sưu tầm

Tin cùng chuyên mục

Liên hệ với Đỗ Tĩnh